Dokter moeten 'nee' leren zeggen

“Ik kan geen ‘nee’ zeggen.”
Aan het woord is Brigitte, succesvol in haar vak en gezien onder haar collega’s. Samenwerken vindt ze belangrijk en je kunt voor alles en nog wat een beroep op haar doen. Ze beschrijft zichzelf als leergierig en enthousiast, en zo is menige uitdaging juist op háár bord terecht gekomen. Brigitte ligt niet alleen goed in de vakgroep maar ook in het ziekenhuis, ze lijkt wel een zondagskind. Maar diep van binnen is er ook iets gaan knagen.

Read More
Dick Houtman
Dokters zijn bang voor conflicten

Marita en Simon zijn beiden medisch specialist en werken nu acht jaren samen in een tienkoppige maatschap. Ze zijn destijds tegelijk toegetreden en zijn ongeveer even oud. Als je goed oplet zie je dat Marita en Simon elkaar zoveel mogelijk uit de weg gaan en dat ze oogcontact vermijden. Soms móeten ze wel met elkaar praten, bij een overdracht of roosterkwestie, maar ook dan is het contact beperkt tot het hoogstnoodzakelijke. Zelf zijn ze aan de situatie gewend, ze weten niet beter. Niemand staat er nog bij stil hoe het zover heeft kunnen komen.

Read More
Dick Houtman
Welke opties heeft een DOKTER met stress?

Welke opties heeft een medisch specialist die gebukt gaat onder een hoge werkdruk of anderszins stress ervaart? Naast de hulp van Arbodienst of HRM-afdeling van het eigen ziekenhuis zijn er cursussen en workshops die zich speciaal op deze vraag toespitsen. Zoals de leergang ‘Persoonlijk Leiderschap’, door ABAN geaccrediteerd met 40 nascholingspunten.

Read More
Dick Houtman
“Het voelt niet veilig binnen onze vakgroep.”

Het loopt niet lekker in de vakgroep. Dat blijkt uit het telefoontje dat ik krijg van een van de zeven medisch specialisten. Nu is het vijf uur ’s middags en de voltallige vakgroep zit bij elkaar voor het intakegesprek. Na tien minuten is het hoge woord eruit: “het voelt hier niet veilig”. In de patiëntenzorg weten ze elkaar te vinden, maar het vertrouwen, wederzijds respect en wij-gevoel ontbreekt. Met als gevolg kleine en grote botsingen, uitmondend in onbegrip en stemverheffing. Aan het eind van de dag rijden ze gefrustreerd, aangeslagen of boos naar huis. Ze kijken me verwachtingsvol aan: kan teamcoaching hen hierbij helpen?

Read More
Dick Houtman
Het lichaam van de dokter liegt nooit

Ken je dat konijntje uit de Duracell reclame nog? Lekker doorstappend, ondertussen drummend op zijn trommeltje. Totdat de batterij leeg is, dan staat het beestje stil. Een dokter daarentegen staat nooit stil, ook niet als de batterij leeg is. Dokters worden namelijk door hun omgeving geconditioneerd. Zo onaangedaan mogelijk je werk doen met extreem lange dagen, dat is de norm. De dokter leert al vroeg dat ziekzijn voor artsen een zwaktebod is.

Read More
Dick Houtman
"Ik ben veel minder gestrest nu ik geen dokter meer ben."

Dit zegt Adam Kay, voormalig arts in opleiding in een interview in Medisch Contact. Hij heeft een boek geschreven over zijn ervaringen die er uiteindelijk toe leiden dat hij stopt met het doktersvak. Kay vertelt in Medisch Contact over de heersende cultuur waarin dokters niet praten over wat ze meemaken en hierbij voelen. Kay: “Je beschermt jezelf, althans je denkt dat je jezelf beschermt, door er niet over te praten en een andere uitlaatklep te vinden. Wat dat ook moge zijn. Voor veel mensen is dat alcohol, voor sommigen zijn het drugs, voor sommigen is het zelfmoord, voor mij was het mijn dagboek. In retrospectief was het schrijven van de dagboeken een vorm van therapie.”

Read More
Dick Houtman
Advies voor hondse dokters

Vraag eens aan een arts welk dier hem of haar het meest kenmerkt in het werk. Vaak wordt de hond genoemd. Hond in de zin van trouw, dienstbaar en hard kunnen werken. Dokter de Hond heeft geweldige kwaliteiten. Hij* is tactvol, zorgzaam, kan goed luisteren en aandacht geven. Hij is positief, leergierig en kan zich schikken naar anderen. Het is fijn om met dokter de Hond samen te werken; hij staat open voor advies en is altijd bereid om te helpen. Hij geeft liever dan dat hij ontvangt en lijkt zelf weinig nodig te hebben. Maar dat is schijn.

Read More
Dick Houtman
Over dokters, emoties en emmers die overlopen

In de medische wereld die gedomineerd wordt door ratio en techniek is weinig plek voor emoties en gevoelens. Of zoals een dokter uit een Universitair Medisch Centrum het verwoordt: “Helaas hebben wij als artsen vooral geleerd om met het hoofd te werken en veel minder vanuit het hart.” Je hoeft natuurlijk niet te zwelgen in je emoties, maar ze negeren of onderdrukken is ook niet verstandig.

Read More
Dick Houtman
7 tips die dokters beter laten samenwerken

Veel meer dan voorheen moeten dokters samenwerken. Het klinkt zo eenvoudig: samen werken aan goede patiëntenzorg. Maar in een complexe omgeving die bovendien snel verandert is dat niet altijd gemakkelijk. Toch realiseren de meeste dokters zich dat optimale samenwerking cruciaal is voor de kwaliteit van zorg, effectiviteit en efficiency. En niet te vergeten voor hun eigen duurzame inzetbaarheid en werkplezier. Vanuit onze ervaring met medische vakgroepen en groepspraktijken, delen we daarom zeven praktische tips voor dokters*.

Read More
Dick Houtman
Minder onzeker en meer zelfvertrouwen, zo doe je dat

Medisch specialisten en huisartsen hebben een lang opleidingstraject achter de rug. Helaas wordt de cultuur waarin zij worden opgeleid niet altijd als veilig ervaren. De concurrentie is immers groot en de druk om te presteren hoog. Al vroeg moet je voldoen aan het beeld van stevige zelfverzekerde dokter. Een beeld dat niet altijd overeenkomt met hoe zij zich aan de binnenkant voelen. Want ook dokters kampen met onzekerheid en gebrek aan zelfvertrouwen.

Read More
Dick Houtman
Dokter is je werk-privé balans zoek?

Leer eens ‘nee’ zeggen is het advies dat dokters te horen krijgen wanneer hun werk-privé balans zoek is geraakt. Dus nee zeggen tegen een veeleisende patiënt, nee tegen die collega die je overvraagt of nee tegen zitting nemen in weer een commissie. Het klinkt zo gemakkelijk, één woordje slechts, duidelijk en vriendelijk gebracht. Toch is nee zeggen een advies dat simpel lijkt maar voor sommige dokters lastig uit te voeren is.

Read More
Dick Houtman
Geneeskundeopleiding bereidt niet voor op huidige praktijk arts

Medisch specialisten hebben een compleet ander vak dan twintig jaar geleden. Ze moeten meer samenwerken, omgaan met de snelle technologische ontwikkelingen en ze ervaren een hogere werkdruk. Bovendien zijn patiënten tegenwoordig mondiger en hebben andere verwachtingen van hun behandelaar. Ze willen niet alleen een kundige, maar ook een empathische dokter. Iemand die goed kan luisteren en zijn patiënt als volwaardige gesprekspartner benadert.

Read More
Dick Houtman
Dokters zijn kwetsbaarder dan hun patienten

In Medisch Contact 45 van 9 november schrijft psychiater Hans Rode dat dokters relatief gezonde mensen zijn.
Alleen op psychisch vlak blijkt dat anders te liggen, daar zijn ze kwetsbaarder dan hun patiënten. Hoe dat komt?
Niet omdat ze eerder een stoornis oplopen, maar omdat ze niet of te laat hulp inroepen.

Read More
Dick Houtman
Stress in het ziekenhuis

In november 2015 werd op Europees niveau gesproken over de aanpak van psychosociale risico’s van stress op de werkvloer in het ziekenhuis. Niet vreemd, want stress op de werkvloer is beroepsziekte nummer één en artsen en specialisten hebben veel vaker burn-out klachten dan mensen met andere beroepen. Dokters in de frontlijn, zoals SEH artsen en chirurgen, hebben nog weer vaker te maken met burn-out dan bijvoorbeeld dermatologen.

Read More
Daan Koolstra
Dokters zijn ook zelf verantwoordelijk voor hun mentale gezondheid

Uit onderzoek blijkt dat één op de acht medisch specialisten met een burn-out kampt. En dat 70 procent van de huisartsen signalen van overspannenheid bij zichzelf signaleert. De toenemende administratieve druk levert de meeste werkstress op. Deze cijfers zijn bijzonder verontrustend, zeker als je weet dat het welzijn van artsen direct verband houdt met de kwaliteit van de geleverde patiëntenzorg.

Read More
Daan Koolstra
Help, de huisarts verzuipt!

Huisartsen in Nederland sloegen eerder deze maand alarm.
De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) pleit ervoor dat huisartsen meer tijd krijgen voor patiëntenzorg.
Tijd die nodig is om het werk behapbaar en de kwaliteit van zorg op niveau te houden.

Read More
Daan Koolstra
“Twintig procent van de dokters gaat met plezier naar het werk.”

Ik sprak pas een oud-arts die nu als adviseur werkt binnen de gezondheidszorg. Tijdens ons gesprek noemt ze opeens dit getal: twintig procent. “Ik denk dat niet meer dan twintig procent van de dokters met plezier naar het werk gaat”, zei ze. Natuurlijk wilde ik weten uit welk onderzoek dit blijkt. Ze zei: “Het was in eerste instantie m’n eigen waarneming, een gevoel. Vervolgens ben ik dat bij dokters die ik sprak gaan checken. Zij bevestigen dit cijfer. “

Read More
Daan Koolstra