Jarenlang had ik last van zondagavondspanning. Zelf besefte ik niet dat er een patroon was en gaf het geen aandacht. Totdat mijn zwager, die regelmatig op zondag met ons meeat, opmerkte dat ik op zondag vaak last had van een onbestemd gevoel in mijn buik. Soms heb je de blik van een buitenstaander nodig om te zien wat voor jezelf normaal is geworden.
Op zondagmiddag begon het vaak al. Zonder duidelijke aanleiding voelde ik onrust in mijn buik. Niet heftig genoeg om me zorgen over te maken, wel aanwezig genoeg om achteraf te beseffen dat mijn lichaam iets probeerde duidelijk te maken.
Inmiddels weet ik dat zondagavondspanning veel voorkomt. Het is ook wel bekend als de zondagavondblues of als ‘sunday scaries’. Het is een gevoel van onrust, somberheid of angst dat vlak voor de nieuwe werkweek de kop opsteekt. Als je dit herkent, stel jezelf dan de vraag: is het alleen de overgang van weekend naar werkweek, of spelen er nog andere kwesties in mijn werk of mijn leven?
Van weekend naar werkweek
Op zondagmiddag sluipen de gedachten aan maandag vaak alweer binnen. Het volle programma. Dat lastige gesprek. De aankomende visitatie. Voor je het weet, ben je mentaal alweer aan het werk. Je schakelt van de weekendmodus, met ruimte en ontspanning, naar de werkmodus. Dat kan spanning of onrust met zich meebrengen.
Daarnaast kan het zijn dat het weekend je niet brengt wat je hoopt of nodig hebt. Vaak hebben we hoge verwachtingen van deze vrije dagen: tijd voor het gezin, voor sociaal contact of voor sport en beweging. Wanneer je zondagavond beseft dat deze verwachting niet is waargemaakt, kan dit leiden tot gevoelens van teleurstelling of spijt: de blues.
Het omgekeerde kom ik ook tegen. Mensen die zoveel activiteiten in hun vrije weekend stoppen, dat ze niet aan rust toekomen en hun batterij maar voor de helft opladen. Ook dat maakt je vatbaarder voor stress of onbehagen.
Werkgerelateerde stress
Voor de meeste artsen speelt waarschijnlijk een combinatie van factoren. Soms ligt de oorzaak vooral in het weekend zelf. Maar soms wijst zondagavondspanning op iets fundamentelers. Als jij je werk of een aspect van je werk als stressvol ervaart, kan de zondagavondblues een signaal zijn van die onderliggende zorgen. Het vooruitzicht om weer aan het werk te gaan, kan extra spanning veroorzaken. Dit geldt vooral als je te maken hebt met een hoge werkdruk, wanneer de samenwerking met collega’s niet prettig verloopt of als je niet meer echt op je plek zit.
Dat laatste was bij mij de oorzaak van mijn zondagavondspanning. Pas achteraf begreep ik wat mijn lichaam al wist. Die spanning was geen probleem dat opgelost moest worden. Het was een signaal dat serieus genomen wilde worden.
Je lichaam geeft vaak eerder signalen dan je hoofd ze erkent
Misschien herken je dat. Niet per se in zondagavondspanning, maar in een gevoel dat ergens op de achtergrond aanwezig is. Een signaal dat veel artsen gemakkelijk wegredeneren, omdat de patiëntenzorg altijd voorgaat.
Persoonlijk leiderschap begint niet bij harder werken of beter plannen. Het begint bij het serieus nemen van signalen die je liever zou wegredeneren.
Meer weten over onze geaccrediteerde Leergang Persoonlijk Leiderschap voor medisch specialisten en huisartsen?
https://deheledokter.nl/individuele-dokters/
